06:31 ICT Thứ năm, 24/04/2014

Chuyên mục

Gửi bài về tòa soạn

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 2


Hôm nayHôm nay : 130

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 11107

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 228187

Đăng nhập thành viên

Trang nhất » Tin Tức » Gia đình - Nhà trường - Xã hội

Hình thành nhân cách cho trẻ: Không thể thiếu giáo dục gia đình

Thứ sáu - 05/07/2013 08:48
Nhân dịp Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokampa, tiến sỹ Phật giáo Kim cương Thừa (Ấn Độ) sang giảng pháp và thiện hạnh tại Việt Nam, Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội đã tổ chức buổi tọa đàm, giao lưu với chủ đề: “Nhà trường và gia đình làm gì để phát huy lòng nhân ái và hạn chế hành vi bạo lực trong thanh thiếu niên hiện nay”. Tham dự có GS- Viện sỹ Phạm Minh Hạc, nguyên Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Việt Nam cùng đông đảo các nhà nghiên cứu, tâm lý, các bậc phụ huynh... Tạp chí Giáo dục Thủ đô giới thiệu nội dung cuộc tọa đàm, trao đổi này.
Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokampa

Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokampa

*Đề nghị Đức Nhiếp Chính Vương cho biết cách tiếp cận của đạo Phật với  việc phát triển nhân cách trong lớp trẻ hiện nay?

- Đức Nhiếp Chính Vương:
Đức Phật là một bậc thầy với nhiều phương pháp tiếp cận. Từ nhiều năm nay, trong các tu viện trên đỉnh núi Hymalaya, các học sinh không chỉ được học kiến thức mà còn được học về Phật học, vũ trụ học. Giáo dục trong đạo phật không chỉ mang kiến thức mà còn mang lại sự bình an cho mỗi người.
Có người hỏi tôi rằng: truyền thông internet, facebook là tốt hay xấu? Tôi đã trả lời có cả tốt và xấu. Tốt hay xấu hoàn toàn phụ thuộc vào động cơ của người thực hành, sử dụng internet, facebook. Nếu chúng ta có động cơ tốt, thì internet và facebook sẽ đem lại những lợi ích thiết thực, nếu chúng ta có động cơ xấu thì những cái đó sẽ phá hủy hoàn toàn những nền tảng căn bản về văn hóa và đạo đức của chúng ta.

Trong thế giới hiện đại ngày nay, với sự phát triển của khoa học, văn minh, con người biết rất nhiều thứ từ thế giới bên ngoài, hiểu được cách mặt trăng, mặt trời vận hành xung quanh trái đất và người ta cho rằng mình là những người có tri thức. Nhưng trên thực tế chúng ta lại chưa hề biết mình là ai, chưa thể nhận ra chính bản thân mình. Thế nên, khi khổ đau ập tới, chúng ta rất lúng túng, chưa biết cách nào để giải quyết những khổ đau mà chúng ta đang phải đối diện. Chúng ta chưa biết cách sống để có thể chia sẻ, giúp đỡ tất cả mọi người, chưa biết cách sống trọn vẹn, có ý nghĩa. Như vậy, những kiến thức của khoa học hiện đại tuy rất cần thiết, nhưng chưa hẳn giúp chúng ta có được đời sống thật sự ý nghĩa, bình an, hạnh phúc.

Bản chất của hạnh phúc không phải đến từ trong mỗi cá nhân mà đến từ những người xung quanh, khi những người thân, bạn bè xung quanh ta hạnh phúc thì ta mới hạnh phúc thật sự. Như vậy, hạnh phúc của chúng ta phụ thuộc vào cái chung, vào mọi người, vì vậy chúng ta cần giáo dục lớp trẻ thanh thiếu niên hiểu rằng bản chất của hạnh phúc là làm cho xã hội, người thân có được hạnh phúc. Hạnh phúc ấy hoàn toàn có sự liên hệ mật thiết với nhau để tồn tại, chứ không phải chỉ khư khư nghĩ đến hạnh phúc của riêng mình. Và cần cho học sinh thấy được sự quan trọng của lòng vị tha, trái tim nồng ấm thì những điều giáo dục mới trở nên tác dụng. Hiện nay đang có tư tưởng dạy con hơn người, phát triển cái tâm cạnh tranh, như vậy sẽ hình thành động cơ không tốt. Các gia đình cần lưu ý giáo dục học sinh biết tri ân, nỗ lực học giỏi để phục vụ gia đình, xã hội chứ không cạnh tranh hơn người khác.

* Vì sao bạo lực ngày càng phát triển, xin Đức Nhiếp Chính Vương cho biết cách tiếp cận của đạo Phật trong vấn đề này?

- Đức Nhiếp Chính Vương:
Bạo lực, bạo động bắt nguồn từ sự tức giận, mà tức giận lại bắt nguồn từ sự sợ hãi, sự sợ hãi có nguyên nhân từ sự thiếu tự tin, thiếu hiểu biết. Thường trong các gia đình không hạnh phúc, các bố mẹ đã không chú ý việc giáo dục cho các con hiểu được giá trị của cuộc sống để có hiểu biết, tình thương.
Còn nguyên nhân nữa là nhiều gia đình có cách giáo dục ép buộc các con phải thế này, thế nọ, điều này đã in hằn trong đầu các em cách giáo dục đó và khi ra ngoài xã hội các em cũng muốn ép buộc người khác phải theo mình, tạo nên tư tưởng bạo hành.

Còn lý do nữa là hiện nay, nhiều người đang chạy theo sở thích cá nhân, muốn mua sắm nhiều thứ đắt tiền, từ đó phát triển tâm tham và sự bạo hành đã tăng lên để thỏa mãn những nhu cầu cá nhân đó.

Có nhiều gia đình chỉ lo bằng mọi cách cho con đi du học ở những trường lớn trên thế giới mà quên dành thời gian giúp con trở thành người tốt, có đạo đức, tình thương. Nên nhắc các con không phải ai cũng trở thành triệu phú, ngôi sao... Hạnh phúc không chỉ đến từ vật chất bên ngoài mà sự bình an của nội tâm mới là chìa khóa của hạnh phúc.
 
TS Nguyễn Tùng Lâm – Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội khai mạc buổi tọa đàm

 
* Như vậy, theo Nhiếp Chính Vương, gia đình và nhà trường sẽ có vai trò quyết định trong việc hình thành nhân cách cho các con?

- Đức Nhiếp Chính Vương: Đúng vậy, mọi hành xử của người lớn là những thực hành sinh động cho những bài học ở trường. Không chỉ bài học ở trường mới là giáo dục mà giáo dục trong gia đình là vô cùng quan trọng. Khi đến trường học, các cháu được dạy phải ngoan, hiền, hiếu thảo, biết tha thứ, biết cảm thông… nhưng khi về nhà các cháu sẽ được áp dụng học bài học đó trên thực tế, từ cách các cháu nhìn những hành xử của cha mẹ mình. Cha mẹ đối xử với nhau như thế nào, nói năng như thế nào, tất cả những hành xử của người lớn thể hiện đối với xã hội sẽ in vào tâm tưởng các cháu. Đôi khi bởi cách hành xử không đúng đắn của người lớn khiến các cháu thấy bài học ở trường không giống với những gì các cháu nhìn thấy trong thực tế, và kết quả các cháu sẽ nghĩ những bài học ở trường chỉ là lý thuyết, để nghiên cứu chứ không thiết thực trong đời sống. Bởi vậy, cách hành xử của cha mẹ chiếm vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục các cháu trở thành những con người hoàn thiện.

 Nếu trong gia đình có những cư xử không tốt, thông tin giáo dục trên mạng không đúng, các thầy cô giáo ở trường không chuẩn mực thì sẽ làm những bài học ở trường trở nên giả tạo.

Bài học ở Bu tan, các em học sinh được học cách thở, tập thiền, biết bảo vệ môi trường, tiết kiệm nhiên liệu, biết chia sẻ xuất ăn cho các bạn... tất cả những điều đó đã giúp các em trở thành một con người có nhân cách. Tôi nghĩ rằng việc hướng dẫn các cháu ngồi thiền sẽ rất tốt, giúp các cháu tĩnh tâm, tĩnh trí để học tốt hơn và có khả năng nhận định sâu sắc hơn.

* Xin Nhiếp Chính Vương chia sẻ về những nhận định tương lai của thanh thiếu niên ở thế kỷ 21. Ngài có nhắn nhủ gì và có tâm nguyện gì dành cho thanh thiếu niên?

- Đức Nhiếp Chính Vương: Tôi mong các cháu học biết cách nhận ra giá trị của cuộc sống trong mỗi người để các cháu có thể làm lợi ích cho gia đình, xã hội. Các cháu cần bớt nghĩ tới cá nhân và hiểu được rằng, mỗi người không phải sống đơn độc mà có cả môi trường xung quanh với con người, cây cối, động vật.... Cả vũ trụ có thể thay đổi bởi sự tác động của con người. Mỗi người cần nhận thấy trách nhiệm với thế giới đang sống, trong đó mỗi lời nói, tư tưởng của mình có thể làm cuộc sống tốt đẹp hơn.

Tôi mong rằng thế hệ trẻ sẽ không phải sống với những áp lực luôn luôn nghĩ mình sẽ trở thành một người thành công hay có địa vị cao trong xã hội. Nếu chúng ta luôn đem áp lực, tư tưởng như vậy thì có thể gây nên sự bất an, bế tắc và cuộc sống sẽ trở nên nặng nề, khó khăn. Chúng ta phải biết rằng mọi điều trong cuộc sống sẽ đến bằng nỗ lực của chính mình, đồng thời biết bằng lòng với những gì mình có thể đạt được.

* Theo Nhiếp Chính Vương, có nên đưa thuyết Nhân Quả vào nội dung giáo dục học sinh trong nhà trường?

- Đức Nhiếp Chính Vương: Thực ra, thuyết nhân quả có ở mọi nơi. Chỉ nên dạy cho học sinh những điều đơn giản, thiết thực hàng ngày như: mỗi hành động tốt sẽ được đáp trả tốt. Hướng dẫn các em hãy tự hỏi: Mình mong muốn mọi người (cha mẹ, người thân, bạn bè, thầy cô giáo..) đối xử với mình thế nào? Và mình đã đối xử với mọi người như thế nào? Khi gộp 2 câu hỏi và trả lời này lại, đó chính là bài học tốt cho mỗi học sinh.
 

Tác giả bài viết: Tùng Lâm (ghi)

Nguồn tin: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 41+42 (tháng 5&6/2013)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?

Nghiên cứu - Sự kiện

Trao đổi - Nghiệp vụ

Gia đình - Nhà trường - Xã hội

Gương mặt cơ sở

Có thể bạn chưa biết

Văn hóa - Văn nghệ